محمد تقي جعفري
33
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
را دارا شده است . امير المؤمنين عليه السّلام در اين خطبهء مباركه چند موضوع را در بارهء آسمانها و زمين فرموده است كه در اين مبحث بطور اجمال مىآوريم . مقدارى از اين موضوعها را قرآن مجيد نيز بيان نموده است . 9 - خداوند سبحان بلنديهاى سطوح آسمان را بدون قيد و تعليق تنظيم فرمود . احتمال مىرود مقصود از رهوات هم پستىهاى سطوح آسمان بوده باشد و هم ارتفاعات آن ، زيرا چنان كه صبحى صالح در تفسير لغات نهج البلاغه آورده است ، كلمهء مزبور از اضداد است و چون مانعى از استعمال اين كلمه در اين مورد در دو معناى متضادّ وجود ندارد ، لذا مىتوان آن را همانطور كه در ترجمهء كلَّى خطبه آوردهايم بهر دو معناى پستىها و بلنديها به كار برد . حال اين پستىها و بلنديها چيست از ديدگاه علم هنوز در عرصهء معارف بشرى قرار نگرفته است تا هويّت آنها براى ما روشن شود . 10 - خداوند متعال شكافهاى پهنهء باز آسمانرا با همديگر التيام داد . 11 - خداوند سبحان ميان آنها و امثال آنها را بوسيلهء روابطى شبكه بندى فرمود . مىتوان گفت شايد مجموع اين سه موضوع حالتى در آسمان بوجود آورده است كه در قرآن مجيد تعبير « حبك » در بارهء آن شده است . * ( وَالسَّماءِ ذاتِ الْحُبُكِ ) * ( 1 ) ( و قسم به آسمان كه داراى « حبك » است . ) حبك در لغت تموّجات روى آب است كه مانند راهها ديده ميشوند . إذا علتها الصّبا أبدت لها حبكا مثل الجواشن مصقولا حواشيها لا يبلغ السّمك المحصور غايتها لبعد ما بين قاصيها و دانيها
--> ( 1 ) . الذّاريات آيهء 7 .